Антарктидын мөсөн тивд, хүн төрөлхтнөөс бараг тасарсан нөхцөлд нэгэн залуу эмч амь насаа аврахын тулд урьд өмнө хэн ч хийж байгаагүй шийдвэр гаргажээ. Тэр бол мухар олгойгоо өөрөө хагалж авсан Зөвлөлтийн мэс засалч Леонид Рогозов бөгөөд түүний түүх өнөөдөр ч хүний зориг, тэсвэр хатуужлын бэлгэдэл болсоор байна.
1. Мөсөн тив дэх аймшигт онош
"Новолазаревская" -Антарктидын станц
1961 оны дөрөвдүгээр сарын 29-ний орой Зөвлөлтийн залуу мэс засалч Леонид Рогозов мухар олгойн үрэвслийн тодорхой шинж тэмдгүүдийг мэдэрчээ. Хэвлийн баруун доод хэсэг хүчтэй өвдөж, дотор муухайран, халуурсан нь түүний айж байсан оношийг батлав. Гэвч асуудал нь өвчиндөө биш байлаа. Рогозов Антарктидын «Новолазаревская» станцад өвөлжиж байсан бөгөөд тэндхийн цорын ганц эмч нь өөрөө байв. Гадаа -34 хэмийн хүйтэн, хүчтэй цасан шуурга үргэлжилж, нислэг үйлдэх ямар ч боломжгүй байлаа. Эхэндээ тэрээр амралт, мөс жин тавих, антибиотик хэрэглэх зэргээр эмчилгээ хийхийг оролдсон ч биеийн байдал нь улам муудсаар байв. Тэрээр удалгүй мэс засал хийхгүй бол амь насаа алдах аюултай гэдгээ ойлгожээ.
2. Толийг туслахаа болгосон мэс засал
«Новолазаревская» станцад хагалгааныхаа дараа Леонид Рогозов найз Юрий Верещагины хамт.
1961 оны дөрөвдүгээр сарын 30-ны өглөө Леонид Рогозов амь насаа аврах цорын ганц арга бол өөртөө мэс засал хийх гэдгийг ойлгожээ. Тэрээр эмнэлгийн боловсролгүй гурван хамтрагчаа дуудаж, нэгэнд нь толь барих, нөгөөд нь багаж дамжуулах, гурав дахь хүнд нь яаралтай үед туслах үүрэг өгсөн байна.
Шөнийн 02:00 цагт хагалгаа эхэлжээ. Рогозов ухаан санаагаа саруул байлгахын тулд зөвхөн хэсгийн мэдээ алдуулалт хийж, хагалгааг толины тусламжтайгаар өөр дээрээ гүйцэтгэсэн байна. Толинд бүх зүйл урвуу харагдаж байсан тул тэрээр голчлон гарын мэдрэмждээ найдан ажиллажээ. Энгийн үед 30–40 минут үргэлжлэх мухар олгойн хагалгаа бараг хоёр цаг орчим үргэлжилсэн бөгөөд өвдөлт, ядаргаа, ухаан алдах шахсан мөчүүдийг даван туулж чадсан нь түүний гайхамшигтай тэсвэр хатуужлыг харуулсан юм.
3. Өөрийгөө ялсан нь
Хагалгааны хамгийн хүнд хэсэг нь хэвийн бус байрлалтай байсан үрэвссэн мухар олгойг олж авах явдал байв. Леонид Рогозов толины бүдэг тусгал, гарын мэдрэмж, анатомийн мэдлэгтээ тулгуурлан бараг сохроор ажиллажээ. Алдаа гаргах эрх түүнд байсангүй. Эцэст нь тэрээр үрэвссэн мухар олгойг амжилттай авч, антибиотик тарин шархаа оёж дуусгасан байна. Сүүлчийн оёдлоо тавьсны дараа тэр хэдхэн хором ухаан алдсан ч сэрмэгцээ шархаа шалгаж, хамтрагчдадаа заавар өгчээ. Хэдхэн хоногийн дараа халуун нь буурч, долоо хоногийн дараа өөрийнхөө оёдлыг өөрөө авсан байна. Ийнхүү дэлхийн хамгийн ер бусын мэс заслын нэг амжилттай болж, Рогозов өөрийн ур чадвар, тэсвэр хатуужил, зоригийн хүчээр амь насаа аварч чаджээ.
4. Гагарины нислэгтэй зүйрлэгдсэн эр зориг
Аялалаас эх орондоо эргэн ирсний дараах Леонид Рогозов.
Леонид Рогозовын өөртөө хийсэн хагалгааны тухай мэдээ Зөвлөлт Холбоот Улсад төдийгүй дэлхий даяар шуугиан тарьжээ. Түүнийг Юрий Гагаринтай зүйрлэн, нэг нь сансрыг эзэлсэн бол нөгөө нь айдас, өвдөлтөө ялсан хэмээн үнэлж байв. Түүний түүх олон сонин хэвлэлээр нийтлэгдэж, хүмүүсийн бахархал болсон юм.
Леонид Рогозовын баатарлаг үйлсийн тухай сонины нийтлэл.
Харин Рогозов өөрөө энэ үйл явдлыг төдийлөн онцолдоггүй байжээ. Тэрээр эх орондоо эргэн ирсний дараа мэс засалчаар ажиллаж, эрдмийн зэрэг хамгаалан анагаах ухаанд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан байна. Өнөөдөр түүний өөртөө хийсэн мухар олгойн хагалгаа нь анагаах ухааны түүхэн дэх хамгийн гайхамшигтай тохиолдлуудын нэг хэвээр үлдэж, хүний зориг тэвчээр, мэргэжлийн ур чадвар ямар агуу хүчтэйг харуулсан жишээ болсоор байна.
https://www.caak.mn/post/view/43970
